Դրամաշրջանառությունը 1918-1924 թթ.

1917 թ. Հոկտեմբերյան հեղաշրջումից հետո Հայաստանը, Վրաստանը և Ադրբեջանը ստեղծում են անկախ միավորում` Անդրկովկասյան կոմիսարիատ:

1918 թ. Անդրկովկասյան կոմիսարիատը շրջանառության մեջ է դնում իր դրամանիշերը` բոները 1, 3, 5, 10, 50, 100 և 250 ռուբլի անվանական արժեքներով, որոնց վրա առաջին անգամ հայտնվում են նաև հայերեն մակագրություններ: Հայ դրամագետները վերջիններս դիտարկում են որպես առաջին հայկական թղթադրամներ:

Անդրկովկասյան կոմիսարիատի 50 ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամ
Անդրկովկասյան կոմիսարիատի 50 ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամ

1918 թ. մայիսի 28-ին անկախ հռչակված Հայաստանի Առաջին Հանրապետությունը շրջանառության մեջ է դնում Պետբանկի Երևանյան բաժանմունքի չեկերը, այնուհետև` 50, 100 և 250 ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամները, որոնց ձևավորումը կատարել են Հակոբ Կոջոյանը և Արշակ Ֆեթվաճյանը, իսկ տպագրումն իրականացվել է Լոնդոնում` «Waterlow and Sons Ltd» ընկերության կողմից: Այս թողարկումն առանձնանում է յուրահատուկ ձևավորմամբ, ազգային պատկերների և զարդանախշերի գեղարվեստական օգտագործմամբ:

Պետբանկի Երևանյան բաժանմունքի չեկ` 10 ռուբլի անվանական արժեքով, դիմերես

Պետբանկի Երևանյան բաժանմունքի չեկ` 10 ռուբլի անվանական արժեքով, դարձերես

Հայաստանի Առաջին Հանրապետության թղթադրամ` 50 ռուբլի անվանական արժեքով, դիմերես

Հայաստանի Առաջին Հանրապետության թղթադրամ` 50 ռուբլի անվանական արժեքով, դարձերես

Հայաստանի Առաջին Հանրապետության թղթադրամ` 100 ռուբլի անվանական արժեքով, դարձերես

Հայաստանի Առաջին Հանրապետության թղթադրամ` 100 ռուբլի անվանական արժեքով, դարձերես

Հայաստանի Առաջին Հանրապետության թղթադրամ` 250 ռուբլի անվանական արժեքով, դիմերես

Հայաստանի Առաջին Հանրապետության թղթադրամ` 250 ռուբլի անվանական արժեքով, դարձերես

1920 թ. դեկտեմբերի 2-ին Հայաստանի Հանրապետությունը հռչակվեց Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, իսկ դեկտեմբերի 20-ին Խորհրդային Հայաստանի իշխանություններն ընդունեցին դեկրետ, համաձայն որի` ռուսական խորհրդային դրամանիշերի շրջանառությունը համարվեց պարտադիր: Միևնույն ժամանակ, դեկրետով չէր արգելվում տեղական դրամանիշերի թողարկումը:

1921 թ. շրջանառության մեջ են դրվում Պետբանկի Երևանի բաժանմունքի 10000 ռուբլի անվանական արժեքով չեկը, իսկ ավելի ուշ` 5000 և 10000 ռուբլի անվանական արժեքներով թղթադրամները:

Խորհրդային Հայաստանի 10000 ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամ
Խորհրդային Հայաստանի 10000 ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամ

1922 թ. թղթադրամների շարքի թողարկումները շարունակվում են, և շրջանառության մեջ են դրվում 25000, 100000, 1 միլիոն և 5 միլիոն ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամները, ինչպես նաև 5 միլիոն ռուբլի արժողությամբ պարտագիրը:

Խորհրդային Հայաստանի 1 միլիոն ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամ
Խորհրդային Հայաստանի 5 միլիոն ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամ

1922 թ. Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի հանրապետությունները միավորվում են Անդրկովկասյան Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետությունների Ֆեդերատիվ Միության (ԱՍԽՀՖՄ) մեջ և թողարկում 1000, 5000, 10000, 25000, 50000, 100000, 250000, 500000, 1 միլիոն, 5 միլիոն և 10 միլիոն ռուբլի արժողությամբ թղթադրամները:

ԱՍԽՀՖՄ 500 000 ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամ
ԱՍԽՀՖՄ 500 000 ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամ

1922 թ. վերջին ԱՍԽՀՖՄ վերափոխվում է Անդրկովկասյան Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության (ԱԽՖՍՀ) մեջ, որի թողարկումները թվագրվում են 1924 թ-ով:

1924 թ. թողարկվում են 25, 50, 75, 100, 250 միլիոն և 1 ու 10 միլիարդ ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամները, սակայն 10 միլիարդ ռուբլիանոց թղթադրամը, ինչպես և 1923 թ. թվագրված 1 չերվոնեց անվանական արժեքով պարտագիրը շրջանառության մեջ չեն դրվում:

ԱԽՖՍՀ 50 միլիոն ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամ, դիմերես

ԱԽՖՍՀ 50 միլիոն ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամ, դարձերես

ԱԽՖՍՀ 250 միլիոն ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամ, դիմերես

ԱԽՖՍՀ 250 միլիոն ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամ, դարձերես

ԱԽՖՍՀ 1 միլիարդ ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամ, դիմերես

ԱԽՖՍՀ 1 միլիարդ ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամ, դարձերես

1924 թ. դրամական բարեփոխմամբ որոշում է ընդունվում Անդրկովկասում շրջանառության մեջ եղած բոլոր տիպի դրամանիշերը Խորհրդային Միության միասնական նմուշի դրամանիշերով փոխարինելու մասին:

Նյութը հրապարակվել է 09/07/2018